క్రమరహిత గుండె లయను నిర్లక్ష్యం చేయొద్దు.. ముందస్తు గుర్తింపే కీలకం: డాక్టర్‌ ఎం.ఎస్‌. చంద్రమౌళి

హైదరాబాద్, క్షణం: గుండె కొట్టుకునే తీరు ప్రతి క్షణం ఒకేలా ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. అయితే గుండె వేగం అసాధారణంగా పెరగడం, తగ్గడం లేదా క్రమం తప్పడం పదేపదే కనిపిస్తే దాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. గుండె విద్యుత్‌ వ్యవస్థలో ఏర్పడే మార్పుల కారణంగా వచ్చే అరిథ్మియా (Arrhythmia) కొన్ని సందర్భాల్లో స్పష్టమైన లక్షణాలు లేకుండానే ఉండొచ్చు. మరికొన్ని సందర్భాల్లో గుండె దడ, ఆయాసం, అలసట, తల తిరగడం వంటి లక్షణాల రూపంలో బయటపడొచ్చు.

అందుకే కొత్తగా కనిపించే, పదేపదే వచ్చే లేదా తగ్గకుండా కొనసాగుతున్న గుండె లయలో మార్పులను వైద్య నిపుణులతో పరీక్షించుకోవడం కీలకమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

గుండెకు విద్యుత్‌ సంకేతాలను అందించే వ్యవస్థలో అంతరాయం ఏర్పడినప్పుడు అరిథ్మియా సంభవించవచ్చు. ఫలితంగా గుండె సాధారణం కంటే వేగంగా కొట్టుకోవచ్చు. దీనిని టాకీకార్డియా అంటారు. గుండె స్పందనలు చాలా నెమ్మదిగా మారితే బ్రాడీకార్డియాగా పరిగణిస్తారు. కొన్ని పరిస్థితుల్లో గుండె స్పందనలు క్రమరహితంగా ఉండవచ్చు. ఏట్రియల్‌ ఫిబ్రిలేషన్‌ ఇందుకు ఒక ఉదాహరణ.

అరిథ్మియా ఉన్న ప్రతి వ్యక్తిలోనూ ఒకే రకమైన లక్షణాలు కనిపించవు. కొందరికి గుండె దడ, ఆయాసం, అలసట, తల తిరగడం లేదా స్పృహ కోల్పోవడం వంటి సమస్యలు ఉండవచ్చు. మరికొందరిలో ఎలాంటి లక్షణాలు లేకుండానే సాధారణ వైద్య పరీక్షల్లో సమస్య బయటపడే అవకాశం ఉంటుంది.

గుండె దడ లేదా క్షణికంగా నాడి వేగం పెరగడాన్ని కొందరు ఒత్తిడి, నిద్రలేమి లేదా అలసటకు ఆపాదిస్తుంటారు. అయితే అవి పదేపదే సంభవిస్తే వైద్యుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.

అరిథ్మియాలో కొన్ని రకాలు చికిత్స లేకుండా కొనసాగితే పక్షవాతం, గుండె వైఫల్యం వంటి సమస్యల ప్రమాదం పెరగవచ్చు. కొన్ని తీవ్రమైన గుండె లయ లోపాలు ప్రాణాంతక పరిస్థితులకు దారితీసే అవకాశం కూడా ఉంది. అయితే ప్రతి క్రమరహిత గుండె స్పందన ప్రమాదకరమేనని భావించాల్సిన అవసరం లేదు. సమస్య ఏ రకానికి చెందింది, దాని తీవ్రత ఎంత అన్నది వైద్య పరీక్షల ద్వారానే నిర్ధారించాలి.

అరిథ్మియాకు చికిత్స రోగి పరిస్థితి, గుండె లయ లోపం రకం, దాని తీవ్రత తదితర అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కొందరికి జీవనశైలిలో మార్పులు లేదా మందులతోనే నియంత్రణ సాధ్యమవుతుంది. మరికొందరికి ప్రత్యేక విధానాలు లేదా గుండె స్పందనను నియంత్రించే పరికరాల అవసరం ఉండవచ్చు.

గుండె స్పందన చాలా నెమ్మదిగా ఉన్నప్పుడు లేదా విద్యుత్‌ సంకేతాల ప్రసరణలో సమస్య ఉన్నప్పుడు పేస్‌మేకర్‌ ఒక ముఖ్యమైన చికిత్సా ఎంపికగా చాలాకాలంగా ఉపయోగిస్తున్నారు.

సాంప్రదాయ పేస్‌మేకర్‌లో ఛాతీపై చర్మం కింద పరికరాన్ని అమర్చి, ‘లీడ్స్‌’గా పిలిచే సన్నని తీగల ద్వారా గుండెకు అనుసంధానిస్తారు. ఈ విధానంలో పరికరం అమర్చే ప్రాంతానికి సంబంధించిన ఇన్ఫెక్షన్‌ లేదా లీడ్‌కు సంబంధించిన సమస్యలు సంభవించే అవకాశం ఉంటుంది.

ఇటీవలి కాలంలో లీడ్‌లెస్‌ పేస్‌మేకర్లు ఎంపిక చేసిన రోగులకు మరో చికిత్సా అవకాశాన్ని అందిస్తున్నాయి. ఇవి చిన్న పరిమాణంలో ఉండే స్వయం సమృద్ధి గల పరికరాలు. సాధారణంగా కాలిలోని సిర ద్వారా కాథెటర్‌ను గుండెకు చేర్చి, పేస్‌మేకర్‌ను నేరుగా గుండెలో అమర్చే విధానం ఉంటుంది.

ఛాతీపై పరికరం కోసం ప్రత్యేక పాకెట్‌ లేదా లీడ్స్‌ అవసరం లేకపోవడం ఈ విధానంలోని ముఖ్యమైన లక్షణాల్లో ఒకటి. అయితే ప్రతి రోగికి లీడ్‌లెస్‌ పేస్‌మేకర్‌ సరిపోదు. రోగి గుండె పరిస్థితి, అవసరమైన పేసింగ్‌ విధానం తదితర అంశాలను పరిశీలించిన తర్వాతే వైద్యులు ఈ ఎంపికను సూచిస్తారు.

అబాట్‌ కార్డియాక్‌ రిథమ్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌ వ్యాపార విభాగం జనరల్‌ మేనేజర్‌ అజయ్‌ సింగ్‌ చౌహాన్‌ మాట్లాడుతూ, గుండె లయ లోపాలతో జీవిస్తున్న వారికి సకాలంలో సమర్థవంతమైన సంరక్షణ అందించడం కీలకమని పేర్కొన్నారు. ఆర్టిఫిషియల్‌ ఇంటెలిజెన్స్‌ (AI) ఆధారిత పర్యవేక్షణ ద్వారా ముందస్తు గుర్తింపుతో పాటు బ్రాడీకార్డియా వంటి సమస్యలకు అధునాతన చికిత్సలను అందుబాటులోకి తీసుకురావడంపై దృష్టి సారిస్తున్నట్లు తెలిపారు.

కాకినాడ ట్రస్ట్‌ హాస్పిటల్‌ కన్సల్టెంట్‌ కార్డియాలజిస్ట్‌, ఎలక్ట్రోఫిజియాలజిస్ట్‌ డాక్టర్‌ ఎం.ఎస్‌. చంద్రమౌళి మాట్లాడుతూ.. పేస్‌మేకర్‌ అవసరమయ్యే రోగులకు లీడ్‌లెస్‌ పేస్‌మేకర్లు ఎంపిక చేసిన సందర్భాల్లో తక్కువ హానికరమైన ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగపడే అవకాశం ఉందన్నారు. సరైన రోగుల ఎంపికతో చికిత్స అనంతరం సౌకర్యం, సాధారణ జీవనానికి తిరిగి వెళ్లే విషయంలో ప్రయోజనం ఉండవచ్చని వివరించారు.

గుండె లయలో అసాధారణతలు ఏ వయస్సులోనైనా కనిపించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, వయసు పెరిగే కొద్దీ కొన్ని రకాల అరిథ్మియాల ప్రమాదం పెరుగుతుంది. ఈ నేపథ్యంలో గుండె దడ, అసాధారణ నాడి స్పందనలు, ఆయాసం, తల తిరగడం లేదా స్పృహ కోల్పోవడం వంటి లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించడం ముఖ్యం. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అభివృద్ధి చెందుతున్న కొద్దీ అరిథ్మియాను గుర్తించేందుకు, పర్యవేక్షించేందుకు, చికిత్స చేయడానికి కొత్త మార్గాలు అందుబాటులోకి వస్తున్నాయి. అయితే వాటి ప్రయోజనం పొందాలంటే సకాలంలో సమస్యను గుర్తించడం, సరైన నిర్ధారణ చేయించుకోవడం, అర్హత కలిగిన కార్డియాలజిస్ట్‌ సలహా తీసుకోవడం అత్యంత కీలకం.

Leave a Reply